الشيخ محمد الصادقي الطهراني
231
رساله توضيح المسائل نوين (فارسى)
انصارى و يا غير ايشان لازم و حتمى باشد ! با آنكه اصولًا درصد بيع با صيغهى لفظيش درصدى بسيار بسيار كم و ناچيز است ! كه غير از حوزههاى درسى در هيچ جاى دنيا از آن خبرى نيست تاچه رسد كه تقيُّدى نسبت به آن باشد . مسألهى 508 - اگر معاملهاى بدون رضايت و يا بدون اطلاع طرف معامله انجام گرفت ، چنانچه طرف معامله رضايت دهد از هر زمانى كه معّين كند از همان زمان رضايتش معامله درست است ، ولى اگر معامله را رد كرد و يا رضايت نداد از همان حين معامله باطل است ، و « و تجارة عن تراضٍ منكم » هنگامى اين معامله را درست مىكند كه رضايت حاصل گردد ، و از همان هنگام رضايت « تجارة عن تراضٍ منكم » حساب مىشود و نه از آغاز معامله زيرا از روى رضايت نبوده مگر آنكه طرف معامله بگويد : « معامله را از هنگام انجامش قبول دارم » . بنابراين اگر منزلى ، مغازهاى يا اتومبيلى مثلًا يكماه پيش مورد معامله قرار گرفته و صاحب اصلى آن از امروز معامله را قبول كند و رضايت دهد ، مالالاجاره ، تورم و ساير مزايايى كه دراين يك ماه داشته ملك مالك اصلى خواهد بود . شرائط مالهاى مورد معامله مسألهى 509 - مال مورد معامله بايستى از نظر جنس و اندازهاش براى طرفين معلوم باشد كه در غير اين صورت چون مجهول و مورد گولزدگى و گولخوردگى است معامله سفيهانه و باطل است . مسألهى 510 - بايد فروشنده ، جنس مورد معامله را بتواند بهخريدار تحويل بدهد ، و يا خود طرف معامله بتواند اين جنس را - شخصاً يا با كمك ديگرى - تحويل بگيرد ، كه اگر هر دو از اين تحويل و تحوُّل عاجز باشند معامله باطل است ، كه بدتر از سفاهت و بلكه جنونآميز است . بنابراين فروختن پرندهاى كه در آسمان مشغول پرواز است و يا فروختن نوعى ماهى كه در دريا مشغول شنا است هرگز جايز نمىباشد مگر اينكه امكان عقلانى تحويل آنها در كار باشد كه در غير اين صورت نه مالكيت و نه اولويتى